Deze Paus was een beetje van ons.
Tijdens een kopje koffie met paaseitjes keken we op eerste Paasdag televisie en de cliënten zeiden het al tegen elkaar. ‘De Paus ziet er niet goed uit.’ ‘Hij is ziek, hé?’ ‘Wel zielig, dat hij zo ziek is, hij moet in bed liggen.’ ‘Gaat de Paus dood?’ ‘Hij zal toch niet doodgaan?’ 'Hij is al best oud, hoor.’ Tweede Paasdag was het een feit. De Paus was dood.
Het treft me dat Paus Franciscus overleed tijdens Pasen, waarbij alles draait om wederopstanding en onsterfelijkheid. Ik hoop dat zijn geest overslaat op de volgende Paus en dat zijn gedachtengoed eindeloos zal resoneren.
Want deze Paus was een beetje onze Paus, omdat hij werkelijk oog had voor de zwakkeren in de samenleving. Hij had oog voor vluchtelingen, voor mensen die in armoede leven, voor verslaafden, gedetineerden en daklozen, maar ook voor onze groep, ook voor mensen met een beperking.
In 2014 was hij een jaar Paus toen hij op Witte donderdag buiten de muren van het Vaticaan een zorginstelling bezocht en daar de traditionele Voetwassing deed bij twaalf mensen met een handicap. Hij zat op zijn knieën voor hen en waste, droogde en kuste hun voeten.
Voor degenen die dit niet weten: de overlevering vertelt dat Jezus voor het laatste avondmaal de voeten waste van zijn twaalf leerlingen. Normaal gesproken was dat een werkje voor vrouwen of slaven en het werd omgevormd tot een teken van nederigheid, gelijkwaardigheid en liefde.
Het was een sterk symbolisch gebaar: wij zijn allemaal gelijk, we verdienen allemaal een goede behandeling, ik ben niets meer dan jij. Misschien klinkt het allemaal wat hoogdravend, maar het zei heel veel over wat hij uit wilde dragen.
Op internet circuleert een foto van de Paus waarin hij iemand kust met een misvormd uiterlijk. Deze persoon heeft de ziekte von Recklinghouse, een hersenaandoening die ervoor zorgt dat er over het hele lichaam bulten ontstaan, vaak in combinatie met een bochel en een buitenproportioneel groot hoofd. Mensen waar je in eerste instantie van schrikt, mensen die gemeden worden om hun uiterlijk.
Ik hoorde een keer iemand daarover zeggen dat de Paus dit deed voor het effect, expres voor het oog van de camera. Maar is dat juist niet wat nodig is, dat mensen met een dergelijke statuur laten zien wat acceptatie en inclusiviteit is zodat de hele wereld dit ziet?
Tijdens de Internationale gehandicaptendag in 2022 zei hij het zelf heel treffend:
‘Inclusiviteit moet meer zijn dan een slogan.’
Een fantastische slogan als je het mij vraagt.