Ik koos in de jaren ‘90 voor de gehandicaptenzorg, omdat je behalve directe zorg, nog veel meer mocht doen met cliënten.
Als Z-verpleegkundige werd je namelijk opgeleid te ondersteunen op alle levensgebieden. Al eerder schreef ik over op vakantie gaan, of ‘op kamp' zoals we dat noemden. Met zijn allen bepakt en bezakt in gehuurde busjes naar Center Parks. Je zag cliënten opbloeien in een andere omgeving en dingen doen die je niet achter hen gezocht zou hebben. Van de hoogste duikplank springen, meehelpen met koken, of een kei zijn in midgetgolf. Maar op kamp gaan was meer dan een goede remedie tegen hospitalisatie.
Weg van de veilige kaders en gebaande paden was je als collega’s op elkaar aangewezen en je leerde elkaar goed kennen.
Al heel snel werd in zo’n week duidelijk wie er het budget in de gaten hield en wie er oog had voor veiligheid. Wie er kon improviseren, wie zich het beste oriënteerde in een onbekende omgeving. Wie de arm heen sloeg om de cliënt met heimwee en wie ideetjes had voor uitstapjes of bezigheden bij slecht weer. En ook; wie ‘s morgens wat meer tijd nodig had om gezellig en productief te zijn, wie er dagelijks contact nodig had met het thuisfront en wie ‘s avonds bij de nazit het licht uitdeed.
Ik herinner me mijn laatste kampweek. Afgeslankt tot twee begeleiders en drie mannen. Een week vol lange ritten in de stromende regen. Met in het busje de drie heren. Ze konden niet praten, zich uiten deden ze op een manier waar vreemden vaak van schrokken. De mogelijkheden waren daardoor beperkt. Gelukkig genoten ze van gewoon rondrijden en door het raampje naar de wereld kijken. Met in de cd speler hun favoriete muziek.
Terwijl de mannen achterin opgingen in voorbijtrekken van de wereld, zag ik mijn, enigszins starre, collega van een andere kant. Weg van haar vaste to-do lijstjes en regels bleek ze vol positieve energie te zitten, zong luidkeels mee met de muziek en zat vol grapjes. Na die kampweek prikkelde ik haar om die kant meer te laten zien en vond het gemakkelijker om feedback te geven. Er was wezenlijk iets veranderd in onze samenwerking.
Die saamhorigheid en vertrouwdheid is verdwenen met het uitkleden van de zorg. Zo samen een week doorbrengen komt nog maar sporadisch voor, en het kost de cliënten handenvol geld.
Sinds de leegloop van zorgmedewerkers in de gehandicaptenzorg, is teambuilding een steeds terugkerend thema. Er zijn bijvoorbeeld trajecten gebaseerd op vragenlijsten waaruit moet blijken of iemand een groepswerker, zorgdrager, leider, onderzoeker, helikopter of bedenker is. Sommige trajecten kosten handenvol geld. Ik zou zeggen: ga gewoon weer lekker met zijn allen op kamp!